IFRS 16 Paketi
Kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığını IFRS16’ya uygun, RE-FX entegre yönetin.
IFRS16, kiracının kira sözleşmelerini bilançoda bir kullanım hakkı varlığı ve bir kiralama yükümlülüğü olarak göstermesini ister. Birçok şirkette bu sözleşmeler Excel’de yönetilir; kiralama yükümlülüğü, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman ayrı ayrı hesaplanır. Sözleşme değiştiğinde yapılması gereken yeniden ölçüm hataya açıktır; denetim ve raporlama da zorlaşır. Conforcus IFRS16 paketi kira sözleşmelerini SAP RE-FX ile entegre yönetir; yükümlülüğü, kullanım hakkı varlığını, faizi ve amortismanı IFRS16’ya uygun olarak otomatik hesaplar ve kaydeder. Sözleşme değişikliklerinde yeniden ölçüm de sistem içinde yürütülür.
Kiralamaların Excel’de yönetilmesinin zorlukları
IFRS16 öncesinde faaliyet kiralamaları bilanço dışında izlenir, kira ödemeleri doğrudan gider yazılırdı. Standartla birlikte bu sözleşmeler bilançoya girdi ve her biri için sözleşme süresi boyunca yürüyen bir hesaplama gerekli hale geldi. Kiracı, sözleşmenin başlangıcında kira ödemelerinin bugünkü değerini hesaplar ve bu tutarı yükümlülük olarak kaydeder; kullanım hakkı varlığı da bu yükümlülük temel alınarak oluşur. Sonraki her dönemde yükümlülük üzerinden faiz işler, varlık ise amortismana tabi tutulur. Dolayısıyla her sözleşme, süresi boyunca her dönem faiz ve amortisman için ayrı bir hesaplama ve muhasebe kaydı gerektirir. Sözleşme sayısı arttıkça bu planları Excel’de güncel tutmak ve muhasebe kayıtlarıyla tutarlı kılmak güçleşir.
En büyük risk sözleşme değişikliklerindedir. Kira süresi uzadığında, kira bedeli değiştiğinde ya da sözleşmenin kapsamı daraldığında yükümlülüğün ve kullanım hakkı varlığının yeniden ölçülmesi gerekir. Excel’de bu, mevcut planın elle yeniden kurulması demektir ve önceki hesaplamanın izi çoğu zaman kaybolur. Denetçi dönemin faiz ve amortisman tutarlarının hangi sözleşmeden ve hangi varsayımlardan geldiğini sorduğunda yanıt vermek zorlaşır; dipnotlar için gereken veriler de ayrı tablolardan derlenir.
Paket RE-FX ve FI/AA ile nasıl çalışır
Paket SAP RE-FX (Esnek Gayrimenkul) ve FI/AA modülleriyle entegre çalışır. Kira sözleşmeleri RE-FX ile entegre yönetilir; böylece hesaplamanın dayandığı sözleşme bilgisi muhasebe kayıtlarıyla aynı sistemde durur. Paket bu sözleşmeler üzerinden kiralama yükümlülüğünü ve kullanım hakkı varlığını hesaplar, faiz ve amortisman planlarını oluşturur ve ilgili muhasebe kayıtlarını otomatik üretir.
Sözleşme değiştiğinde yeniden ölçüm sistem içinde yürütülür: değişiklik sözleşmeye işlenir, yükümlülük ve kullanım hakkı varlığı güncel koşullara göre yeniden hesaplanır. Hesaplama sistemde kaldığı için yeniden ölçümün dayanağı sonradan da gösterilebilir. Paket IFRS16 raporlamasını da içerir; dipnotlar için gereken veriler aynı hesaplamalardan gelir. Çok şirketli yapılarda çalışır.
Mali işler ve raporlama ekipleri için değişenler
Ekip dönem sonunda Excel planlarını güncellemek yerine sözleşme verisinin doğruluğuna odaklanır. Yükümlülük, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman aynı kaynaktan üretildiği için bu tutarlar birbiriyle ve muhasebe kayıtlarıyla tutarlıdır. Yeniden ölçüm elle yapılmadığından sözleşme değişikliklerindeki hata riski azalır.
Raporlama ve denetim tarafında IFRS16 dipnotları ve raporları sistemdeki hesaplamalara dayanır. Bir tutarın hangi sözleşmeden geldiği sistemden gösterilebildiği için dipnot ve raporlama denetime hazır hale gelir.
Muhasebe politikası kararları ve paketin uygun olduğu şirketler
IFRS16 hesaplaması, şirketin vermesi gereken kararlara dayanır: kira süresinin nasıl belirleneceği, hangi iskonto oranının kullanılacağı ve standardın kısa vadeli ve düşük değerli kiralamalar için tanıdığı istisnalardan yararlanılıp yararlanılmayacağı. Bunlar muhasebe politikası kararlarıdır ve şirket tarafından, denetçisiyle birlikte verilir. Paket bu kararları kendisi vermez; kararlar kurulum sırasında tanımlanır ve hesaplamalar bunlara göre yürür. Kapsama alınacak sözleşmeler de aynı aşamada belirlenir.
Paket, IFRS16 kapsamında çok sayıda kira sözleşmesi olan ve bunları bugün Excel’de izleyen şirketler için uygundur. CFO’lara, mali işler ekiplerine ve raporlama ile denetimden sorumlu ekiplere yöneliktir. Çok şirketli yapılarda çalıştığı için grup şirketlerinin kiralamalarını aynı yöntemle hesaplamak isteyen gruplar için de uygundur. Paket birden çok sektörde uygulanmıştır.
Kazanımlar
- Yükümlülük, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman otomatik
- Sözleşme değişikliğinde yeniden ölçüm hatasız
- IFRS16 dipnot ve raporlaması denetime hazır
SAP'ta nereye oturur
SAP RE-FX (Esnek Gayrimenkul) ve FI/AA modülleriyle entegre; kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığı hesabı, faiz/amortisman planı ve IFRS16 raporlaması içerir. Çok şirketli yapılarda çalışır.
Kimler için: CFO, Mali İşler, Raporlama & Denetim
Sık sorulan sorular
Paket SAP RE-FX ile nasıl çalışıyor; RE-FX'in yerine mi geçiyor?
Paket RE-FX'in yerine geçmez; kira sözleşmeleri SAP RE-FX (Esnek Gayrimenkul) ile entegre yönetilir. Muhasebe tarafında FI ve Duran Varlık (AA) modülleriyle birlikte çalışır. Kiralama yükümlülüğü, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman bu yapı üzerinde IFRS16'ya uygun hesaplanır ve kaydedilir.
Sözleşme değişikliğinde yeniden ölçüm nasıl yapılıyor?
Değişiklik sözleşmeye işlendiğinde yeniden ölçüm sistem içinde yürütülür; kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığı güncel koşullara göre yeniden hesaplanır. Faiz ve amortisman planı kalan süre için güncellenir. Hesaplama ve kayıtlar sistemde kaldığı için yeniden ölçümün dayanağı denetimde gösterilebilir.
IFRS16 dipnotları ve raporlaması sistemden alınabiliyor mu?
Evet; paket IFRS16 raporlamasını içerir ve dipnotlar için gereken veriler sözleşme bazındaki hesaplamalardan gelir. Yükümlülük, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman aynı kaynaktan üretildiği için raporlar muhasebe kayıtlarıyla tutarlıdır. Paket çok şirketli yapılarda çalışır; raporlama şirket bazında alınabilir.
İskonto oranını ve kira süresini paket mi belirler?
Hayır. İskonto oranı ve kira süresi, şirketin muhasebe politikasına ve sözleşme koşullarına göre belirlenen girdilerdir. IFRS16’ya göre iskonto oranı kiralamadaki zımni faiz oranıdır; bu oran kolayca belirlenemiyorsa kiracının alternatif borçlanma faiz oranı kullanılır. Bu girdilerin sözleşmelere nasıl tanımlanacağı kurulum sırasında belirlenir; paket hesaplamayı bu girdiler üzerinden yapar.
Excel’de izlenen mevcut sözleşmelerle nasıl başlanır?
Kapsamdaki sözleşmeler ve geçiş tarihi kurulum sırasında belirlenir; hesaplamalar bu tarihten itibaren sistemde yürür. Geçişten önce sözleşme verisinin, yani sürelerin, ödeme tutarlarının ve ödeme tarihlerinin gözden geçirilmesi önemlidir; çünkü hesaplamanın doğruluğu bu veriye bağlıdır. Excel’deki mevcut planlar bu aşamada karşılaştırma için kullanılabilir.
TFRS 16 raporlaması yapan şirketler için durum farklı mı?
TFRS 16, IFRS16’nın Türkiye’de Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan karşılığıdır ve aynı ölçüm ve muhasebeleştirme esaslarını içerir. Bu nedenle kiralama yükümlülüğü, kullanım hakkı varlığı, faiz ve amortisman hesaplamaları her iki adlandırma için de aynı mantıkla yapılır.